Wiedeński sąd wyda wyrok w sprawie Egisto Otta – jednego z najgłośniejszych procesów szpiegowskich w UE

Sąd w Wiedniu ma wydać w środę wyrok w sprawie Egisto Otta, byłego funkcjonariusza austriackich służb specjalnych, oskarżonego o wieloletnią współpracę wywiadowczą na rzecz Federacji Rosyjskiej. Jest to najbardziej medialny i brzemienny w skutki przypadek szpiegostwa, jaki wstrząsnął tym państwem członkowskim Unii Europejskiej w ostatnich latach, obnażając głęboką infiltrację tamtejszych struktur bezpieczeństwa przez Kreml.

Sześćdziesięciotrzyletni były agent nie przyznaje się do winy. W przeddzień ogłoszenia wyroku odrzucił wszystkie zarzuty obejmujące nadużycie urzędu, korupcję oraz szpiegostwo na szkodę Austrii, twierdząc, że nigdy nie przekazał żadnych informacji rosyjskim służbom, a jego działania zawsze wynikały z poleceń przełożonych. Ottowi grozi kara do pięciu lat pozbawienia wolności. Razem z nim na ławie oskarżonych zasiada inny austriacki funkcjonariusz, zarzucający mu pomoc w procedurze nadużywania uprawnień służbowych.

Pokoje hotelowe, laptopy i instrukcja zamachów
Akt oskarżenia wskazuje, że w latach 2015–2022 Ott działał na bezpośrednie zlecenie Jana Marsalka – byłego dyrektora upadłego niemieckiego giganta finansowego Wirecard, który obecnie ukrywa się w Rosji i jest ścigany listem gończym za gigantyczne oszustwa oraz współpracę z rosyjskimi służbami. Za swoje usługi Ott miał otrzymać łącznie ponad 80 000 euro.

Z ustaleń prokuratury wynika, że działalność byłego agenta naraziła na potężny szwank reputację Austrii w międzynarodowej społeczności wywiadowczej, a lista jego przewinień jest wyjątkowo długa:

Wykorzystywanie baz danych: Za pośrednictwem europejskich systemów informatycznych Ott wysyłał oficjalne zapytania do służb we Włoszech i Wielkiej Brytanii, sprawiając, że kraje te nieświadomie działały na rzecz wywiadu w Moskwie.

Przekazywanie sprzętu: Oskarżony miał wydać w ręce Rosjan telefony komórkowe wysokich rangą urzędników austriackiego MSW (co naraziło na niebezpieczeństwo m.in. uchodźców z Ukrainy i Czeczenii) oraz zaszyfrowany laptop z tajną technologią komunikacji elektronicznej, który ostatecznie trafił z FSB do Iranu.

Instruktaż dla zabójców: W komputerze Otta śledczy znaleźli przygotowany przez niego dokument po głośnym zabójstwie czeczeńskiego uchodźcy w Berlinie w 2019 roku. Prokuratorzy nazwali to pismo wprost „instrukcją obsługi dla przyszłych sprawnych i udanych zamachów na terytorium Unii Europejskiej”.

Austria jako „gniazdo szpiegów”
Egisto Ott został odsunięty od pracy w austriackim wywiadzie już w 2017 roku, jednak z racji rozbudowanych kontaktów nadal posiadał dostęp do kluczowych informacji. Wcześniej był już sądzony za przekazywanie danych skrajnie prawicowemu politykowi, lecz tamto postępowanie zakończyło się uniewinnieniem.

Sprawa ta na nowo otworzyła debatę nad statusem Wiednia na mapie globalnego wywiadu. Austria, która przez dziesięciolecia pozycjonowała się jako neutralny pomost między Wschodem a Zachodem, jest regularnie określana przez sojuszników mianem „gniazda rosyjskich szpiegów”. W kraju tym akredytowanych jest około 220 rosyjskich dyplomatów, co stanowi jedną z największych misji dyplomatycznych Moskwy w Europie. Co istotne, austriackie prawo uznaje szpiegostwo za nielegalne tylko wtedy, gdy jest ono wymierzone bezpośrednio w interesy samej Austrii. Obecny koalicyjny rząd zapowiedział jednak pilne zaostrzenie przepisów, tak aby ścigane było również szpiegowanie struktur Unii Europejskiej oraz rekrutowanie agentów na rzecz obcych mocarstw na terenie kraju.