Iran zapowiada wykorzystanie zamrożonych funduszy w Katarze na zakup „niezbędnych towarów”
Irański wiceminister spraw zagranicznych Kazem Gharibabadi oświadczył w środę, że po rozmowach w Doha Teheran zamierza wykorzystać część swoich zamrożonych w Katarze aktywów finansowych na zakup towarów pierwszej potrzeby.
Zwolnienie tych środków stało się możliwe dzięki podpisanemu w czerwcu 2026 roku memorandum o porozumieniu (MoU), które formalnie przerwało czteromiesięczną wojnę między Iranem a Stanami Zjednoczonymi. W ramach wdrażania tego układu Waszyngton zgodził się na odblokowanie Irańczykom dostępu do zamrożonych lub objętych restrykcjami rezerw walutowych. Na ten moment mechanizm operacyjny i dokładny termin wejścia w życie tych procedur wciąż pozostają przedmiotem ustaleń.
Spór o miliardy dolarów i zasady ich wydawania
Gharibabadi potwierdził, że podczas spotkań z katarskimi urzędnikami (w tym z przedstawicielami tamtejszego Banku Centralnego) przeanalizowano szczegółowe kwestie związane z wydatkowaniem pierwszych 6 miliardów dolarów. Chodzi o irańskie zyski ze sprzedaży ropy naftowej, które od 2023 roku były zdeponowane na specjalnych, zablokowanych kontach w Katarze po przetransferowaniu ich z Korei Południowej.
„Uzgodniono, że w oparciu o zapotrzebowanie zgłoszone przez nasz kraj, wymagane towary zostaną zakupione i przekazane Iranowi” – przekazał wiceminister, cytowany przez państwową agencję informacyjną IRNA.
Wokół interpretacji tych zapisów narósł jednak ostry spór retoryczny między Waszyngtonem a Teheranem:
Stanowisko USA: Wiceprezydent USA JD Vance studził w czerwcu emocje, podkreślając, że środki nie zostały jeszcze formalnie odblokowane. Zaznaczył przy tym, że jeśli do tego dojdzie, Stany Zjednoczone i Katar zachowają pełną kontrolę i prawo zatwierdzania każdej transakcji. Zasugerował też, że pieniądze powinny pójść na zakup amerykańskich towarów, w tym produktów rolnych (np. soi).
Stanowisko Iranu: Władze w Teheranie kategorycznie odrzucają narrację o amerykańskim nadzorze. Rzecznik MSZ Esmaeil Baqaei oraz główny irański negocjator Mohammad Bagher Ghalibaf oświadczyli, że to Iran samodzielnie zdecyduje, jak zagospodarować fundusze. Ghalibaf sprecyzował, że łącznie 12 miliardów z globalnej puli 24 miliardów dolarów zamrożonych aktywów ma trafić bezpośrednio do Banku Centralnego Iranu, by ten mógł „kupować dowolne towary, po dowolnej cenie i w dowolnej walucie na całym świecie”.
Rozmowy techniczne w Doha mają ostatecznie rozstrzygnąć, jak w praktyce będzie wyglądać realizacja tego kluczowego i kontrowersyjnego elementu porozumienia pokojowego.
