Norwegia repatriowała 69 Rosjan po zajęciu statku na Arktyce

Norweskie władze pomogły we wtorek w powrocie do Rosji 69 obywatelom tego kraju, którzy utknęli na Arktyce po zajęciu rosyjskiego statku Professor Molchanov. Jednostka, obsługująca połączenia między Rosją a Barentsburgiem, rosyjską osadą górniczą na archipelagu Svalbard, została zajęta 2 września na podstawie decyzji norweskiego sądu wydanej na wniosek ukraińskiego państwowego koncernu energetycznego Naftogaz. Rosjanie wrócili do kraju przez Kirkenes w północnej Norwegii.

Naftogaz domaga się od Rosji 4,2 mld dolarów odszkodowania za przejęcie jego aktywów po rosyjskiej aneksji Krymu w 2014 roku. W 2023 roku trybunał arbitrażowy w Hadze orzekł na korzyść ukraińskiej spółki, a Norwegia uznaje to rozstrzygnięcie. Naftogaz zabiega o sprzedaż statku na poczet części roszczeń, jednak norweskie sądy odłożyły ostateczną decyzję, umożliwiając Rosji zakwestionowanie zajęcia.

Sprawa wywołała napięcia dyplomatyczne. Rosyjska ambasada zażądała natychmiastowego uwolnienia statku i zapowiedziała odwołanie od decyzji sądu, określając zajęcie jako politycznie motywowane naruszenie prawa międzynarodowego. Norwegia podkreśla natomiast, że nie jest stroną sporu i że gubernator Svalbardu ma obowiązek wykonać decyzję sądu. Archipelag podlega traktatowi z 1920 roku, który uznaje norweską suwerenność, jednocześnie gwarantując obywatelom państw będących jego stronami równy dostęp do eksploatacji zasobów.