Irańskie tankowce opuszczają amerykańską strefę blokady przed rozmowami pokojowymi

Pierwsze tankowce z irańską ropą naftową opuściły w środę (17 czerwca 2026 r.) strefę amerykańskiej blokady wojskowej w Cieśninie Ormuz. Sytuacja ta ma miejsce na dwa dni przed oficjalnym rozpoczęciem negocjacji pokojowych w Szwajcarii między Waszyngtonem a Teheranem. Choć ramowe porozumienie weszło w życie, szczegóły dotyczące przyszłości irańskiego programu nuklearnego oraz ostatecznego zniesienia sankcji wciąż wymagają wypracowania.

Informację o ruchu statków przekazał specjalistyczny portal TankerTrackers, zajmujący się satelitarnym i cyfrowym monitoringiem transportu morskiego paliw. Odnotowano tym samym pierwszy irański eksport ropy surowej od dwóch miesięcy.

„Co najmniej dwa supertankowce typu VLCC należące do National Iranian Tanker Company (NITC) – o nazwach DIONA oraz HERO2 – opuściły perymetr blokady ustanowiony przez US Navy. Łącznie na swoich pokładach transportują 3,8 miliona baryłek irańskiej ropy” – podał portal TankerTrackers w serwisie X, dodając później, że blokadę opuściła już także trzecia jednostka.

Natychmiastowe zawieszenie sankcji na handel ropą
Jak poinformował dziennik The Wall Street Journal, powołując się na anonimowe źródła zbliżone do negocjacji, Stany Zjednoczone zgodziły się na natychmiastowe wznowienie przez Iran sprzedaży ropy i paliw.

Specjalne zwolnienia z sankcji (tzw. waivers) zaczną obowiązywać formalnie zaraz po piątkowej ceremonii podpisania dokumentów w szwajcarskim kurorcie Bürgenstock. Decyzja ta ma objąć nie tylko sam handel surowcem, ale również kluczowe usługi powiązane: sektor bankowy, transport morski oraz ubezpieczenia transakcji.

Mimo optymizmu administracji Donalda Trumpa, porozumienie budzi niepokój wśród części amerykańskich konserwatystów. Republikańscy senatorowie zażądali od Białego Domu pełnego wglądu w tekst porozumienia oraz pilnych briefingów.

„Przyjrzyjmy się temu i zobaczmy, czym ten dokument w rzeczywistości jest” – skomentował powściągliwie lider większości w Senacie, John Thune.

Rynki reagują, ceny ropy spadają
Informacje o udrożnieniu Cieśniny Ormuz i powrocie irańskich dostaw przełożyły się na natychmiastowe spadki cen na giełdach paliwowych w środowych notowaniach:

Ropa Brent (międzynarodowy punkt odniesienia) staniała do poziomu 78,74 dolara za baryłkę.

Ropa WTI (główny kontrakt w USA) spadła do poziomu 75,85 dolara za baryłkę.

Cień konfliktu w Libanie
Dyplomatyczny przełom – wypracowany przy mediacji Pakistanu i Kataru – wciąż stoi jednak pod znakiem zapytania ze względu na sytuację w południowym Libanie. Region ten stał się areną walk w marcu, gdy powiązany z Iranem Hezbollah ostrzelał Izrael po fali nalotów, w których zginął najwyższy przywódca Iranu, co doprowadziło do izraelskiej inwazji lądowej.

W środę armia Izraela przeprowadziła kolejne uderzenia w rejonie miast Mayfadoun i Shukeen, eliminując cztery osoby poruszające się podejrzanymi pojazdami, z których miały być wystrzeliwane rakiety. Irańskie dowództwo wojskowe Khatam Al-Anbiya ostro zareagowało na te działania, zapowiadając „surowy odwet”. Analitycy Middle East Institute ostrzegają, że libański teatr działań wojennych może stać się głównym czynnikiem destabilizującym (tzw. spoiler) dla nadchodzących negocjacji.

60-dniowe okno negocjacyjne
Właściwy proces wypracowywania ostatecznego traktatu rozpocznie się w piątek i potrwa dwa miesiące. Wiceprezydent USA JD Vance potwierdził, że Iran zgodził się w tym czasie wpuścić międzynarodowych inspektorów nuklearnych w celu likwidacji zapasów wysoko wzbogaconego uranu. Z kolei irańskie media donoszą, że sukcesywnie uwalniane będzie 12 miliardów dolarów zamrożonych dotąd irańskich aktywów.

Strony podchodzą do rozmów z odmiennym nastawieniem. Irański dziennik Vatan-e Emrooz okrzyknął umowę „aktem kapitulacji Trumpa”, jednak szef irańskiego MSZ Abbas Aragchi zachowuje duży dystans: „Mamy w pamięci historię niedotrzymywanych zobowiązań i rozrywanych umów” – przypomniał, nawiązując do decyzji USA z 2018 roku o opuszczeniu paktu nuklearnego.