Szef ONZ ostrzega: Agencja ds. uchodźców palestyńskich (UNRWA) na granicy wytrzymałości
Sekretarz Generalny ONZ, António Guterres, wezwał we wtorek społeczność międzynarodową do pilnego pokrycia deficytu budżetowego Agencji Narodów Zjednoczonych ds. Pomocy Uchodźcom Palestyńskim na Bliskim Wschodzie (UNRWA). Guterres podkreślił, że po miesiącach drastycznych cięć kosztów i wprowadzenia rygorystycznego programu oszczędnościowego, organizacja znalazła się na skraju całkowitego załamania strukturalnego.
Przemawiając podczas specjalnego posiedzenia Zgromadzenia Ogólnego ONZ poświęconego dobrowolnym wpłatom, szef ONZ oszacował bieżący deficyt płynnościowy agencji na 100 milionów dolarów.
Kryzys finansowy i wstrzymanie dotacji
Sytuacja UNRWA stała się krytyczna z powodu nałożenia się na siebie ogromnego niedoboru gotówki oraz drastycznych ograniczeń operacyjnych na okupowanych terytoriach palestyńskich. Agencja ta odpowiada za dostarczanie pomocy humanitarnej, edukacji, opieki medycznej oraz schronienia dla 2,6 miliona Palestyńczyków w Strefie Gazy, na Zachodnim Brzegu, w Libanie, Jordanii i Syrii.
Podłożem załamania finansowego były oskarżenia ze strony Izraela:
Styczeń 2024: Stany Zjednoczone – dotychczas największy płatnik agencji – całkowicie wstrzymały finansowanie, gdy Izrael zarzucił kilkunastu pracownikom UNRWA bezpośredni udział w krwawym ataku Hamasu z 7 października 2023 roku.
Cięcia w 2025 roku: Śladem USA poszły inne kraje, w tym Szwecja, która obcięła swoje fundusze. Choć większość darczyńców wznowiła wpłaty po przeprowadzeniu wewnętrznych śledztw, luka budżetowa pozostała gigantyczna.
Statystyki budżetowe: W 2025 roku UNRWA otrzymała deklaracje wpłat na poziomie 887 milionów dolarów, co pokryło zaledwie 27 procent całkowitego rocznego zapotrzebowania szacowanego na 3,3 miliarda dolarów.
António Guterres przypomniał, że ONZ podjęła zdecydowane kroki reformatorskie, zwalniając m.in. dziewięciu pracowników, których udział w ataku z października 2023 roku uznano za prawdopodobny. Jednocześnie kategorycznie odrzucił permanentne próby niszczenia agencji za pomocą „kampanii dezinformacyjnych, oszczerstw i blokad dyplomatycznych”. Poinformował także o tragicznej cenie, jaką personel płaci za swoją misję – od października 2023 roku w Strefie Gazy zginęło 390 pracowników UNRWA.
Drastyczne ograniczenie usług dla ludności
Aby przetrwać najgorszy moment kryzysu, kierownictwo UNRWA zostało zmuszone do wprowadzenia bezprecedensowych cięć w bieżącej działalności. Guterres wyliczył najważniejsze z nich:
Redukcja czasu pracy: W 2026 roku agencja skróciła godziny świadczenia podstawowych usług publicznych (w tym pracy szkół i przychodni) aż o 20 procent.
Cięcia płacowe: Obniżono pensje dla lokalnego personelu administracyjnego i pomocniczego na Bliskim Wschodzie.
Zamrożenie etatów: Ponad 15 procent międzynarodowych stanowisk eksperckich celowo pozostawiono nieobsadzonych.
Rzecznik ONZ, Stephane Dujarric, określił sytuację mianem „kryzysu egzystencjalnego”. Władze organizacji ostrzegają, że jakiekolwiek dalsze uszczuplenie budżetu doprowadzi do natychmiastowego wstrzymania programów pomocowych, co wywoła katastrofę humanitarną na Bliskim Wschodzie. Oficjalne wyniki wtorkowej zbiórki funduszy i nowe deklaracje państw członkowskich mają zostać ogłoszone w środę.
