MTK: sudańskie RSF miały ukrywać zbrodnie wojenne w masowych grobach. W tle wydarzenia w Darfurze

Międzynarodowy Trybunał Karny (MTK) ocenia, że sudańskie paramilitarne Siły Szybkiego Wsparcia (RSF) dopuściły się masowych zabójstw w Darfurze i próbowały je ukrywać, zakładając masowe groby – poinformowała w poniedziałek zastępczyni prokuratora MTK Nazhat Shameem Khan podczas briefingu dla Rady Bezpieczeństwa ONZ.

Khan przekazała, że według biura prokuratora w trakcie przejęcia przez RSF miasta El-Fasher w październiku miało dojść do zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości.

– Nasza praca wskazuje na wydarzenia o charakterze masowych zabójstw i próby ukrycia zbrodni poprzez tworzenie masowych grobów – powiedziała w wystąpieniu wideo. Wskazała, że wnioski opierają się m.in. na materiałach audio i wideo oraz zdjęciach satelitarnych.

Wojna w Sudanie i fala oskarżeń o okrucieństwa

Od kwietnia 2023 roku wojna domowa między sudańską armią a RSF pochłonęła dziesiątki tysięcy ofiar, doprowadziła do przesiedlenia około 11 milionów osób i – według przytaczanych ocen – stworzyła największy na świecie kryzys przesiedleńczy i głodu.

Po ofensywie RSF w El-Fasher pojawiały się doniesienia o masowych zabójstwach, przemocy seksualnej, porwaniach i grabieżach. Miasto było ostatnim dużym punktem oporu armii w regionie Darfuru. O zbrodnie w trakcie konfliktu oskarżano jednak obie strony wojny.

„Wstrząsająca zorganizowana przestępczość na masową skalę”

Zastępczyni prokuratora MTK powiedziała, że analizowane przez trybunał nagrania mają pokazywać bojowników RSF zatrzymujących cywilów w El-Fasher, znęcających się nad nimi i dokonujących egzekucji, a następnie celebrujących zabójstwa i „bezczeszczących zwłoki”.

Według Khan zebrane materiały mają być spójne ze zeznaniami mieszkańców dotkniętych obszarów, a dodatkowe zgłoszenia od organizacji społeczeństwa obywatelskiego i innych partnerów miały te dowody potwierdzać.

Khan zaznaczyła też, że wydarzenia w El-Fasher przypominają zbrodnie udokumentowane w El-Geneinie (stolica Zachodniego Darfuru) w 2023 roku. Eksperci ONZ oceniali wówczas, że RSF zabiły tam od 10 do 15 tysięcy osób, głównie z plemienia Massalit.

– Wyłania się obraz przerażającej, zorganizowanej, szeroko zakrojonej masowej przestępczości – powiedziała Khan. Dodała, że przemoc będzie trwać, dopóki nie zostanie powstrzymany konflikt i związane z nim poczucie bezkarności.

MTK ponawia apel o wydanie osób ściganych

Khan ponownie wezwała sudańskie władze do poważnej współpracy z MTK, aby doprowadzić do wydania osób objętych niewykonanymi nakazami aresztowania. Wymieniła m.in. byłego prezydenta Omara Al-Baszira, byłego przewodniczącego partii rządzącej Ahmeda Harouna oraz byłego ministra obrony Abdula Raheema Mohammeda Husseina.

Podkreśliła, że ujęcie Harouna powinno być „priorytetem”. Haroun ma odpowiadać m.in. za zarzuty związane z rekrutacją milicji Dżandżawid, oskarżanej o etniczne masakry w Darfurze w latach 2000., a później przekształconej w RSF. Haroun uciekł z więzienia w 2023 roku i miał później pojawić się publicznie, mobilizując poparcie dla sudańskiej armii.

Wystąpienie zdalne po odmowie wizy

Khan przemawiała do Rady Bezpieczeństwa ONZ zdalnie. Jak podano, nie otrzymała wizy na przyjazd do Nowego Jorku z powodu sankcji nałożonych na nią przez Stany Zjednoczone.