Liban potępia izraelskie ataki niszczące zabytki z listy UNESCO
Władze Libanu stanowczo potępiły w czwartek izraelskie uderzenia wojskowe przeprowadzane w bezpośrednim sąsiedztwie historycznych obiektów i zabytków objętych ochroną UNESCO na południu kraju.
Libański minister kultury Ghassan Salame podjął intensywne kontakty ze swoimi odpowiednikami na całym świecie oraz z międzynarodowymi organizacjami, aby zwrócić ich uwagę na ogromne szkody, jakie w wyniku działań wojennych ponoszą dzielnice dziedzictwa kulturowego oraz stanowiska archeologiczne. Szczególny niepokój budzi los starożytnego miasta Tyr oraz zamku Beaufort w dystrykcie Nabatija. Minister przypomniał, że obiekty te posiadają status wzmocnionej ochrony UNESCO, co obliguje do bezwzględnego oszczędzenia ich przed wszelkimi izraelskimi atakami lotniczymi czy artyleryjskimi.
Głos w sprawie zabrał również premier Libanu Nawaf Salam, który we wpisie na platformie X podkreślił, że „nic nie jest w stanie usprawiedliwić nieustannych ataków na regiony Tyru i Nabatiji oraz niszczenia ich historycznych punktów orientacyjnych”.
Zniszczenia na oczach świata: Tyr i Zamek Beaufort pod ostrzałem
Izrael w ostatnich dniach regularnie wydawał nakazy ewakuacji dla kolejnych obszarów nadmorskiego Tyru, po których następowały ciężkie bombardowania.
Atak w sąsiedztwie strefy archeologicznej: W czwartek rano izraelska armia ostrzegła przed uderzeniem w konkretny budynek w Tyrze. Dołączona przez wojsko mapa pokazywała, że cel znajduje się w bezpośredniej bliskości strefy archeologicznej. Około dwóch godzin po tym komunikacie, kamery agencji AFP zarejestrowały kulę ognia i gęsty dym wznoszący się nad tą historyczną dzielnicą po precyzyjnym trafieniu.
Artyleria wokół zamku Beaufort: Władze południowolibańskiej gminy Arnoun wydały oświadczenie, w którym potępiły izraelski ostrzał wymierzony w zabytkowy zamek Beaufort i wezwały do ochrony obiektu przed dalszą degradacją. Dzień wcześniej, w środę, korespondent AFP na własne oczy widział kłęby dymu unoszące się nad twierdzą po domniemanym ostrzale artyleryjskim. Historyczny zamek, znany również jako Qalaat Al-Chakif, ma za sobą burzliwą przeszłość – podczas trwającej dwie dekady okupacji południowego Libanu (zakończonej w 2000 roku) siły izraelskie wykorzystywały go jako swoją bazę operacyjną.
Złamanie Konwencji Haskiej i ryzyko procesów międzynarodowych
Sytuacja prawna wokół niszczonych zabytków jest bezprecedensowa. W listopadzie 2024 roku, podczas wcześniejszej fazy konfliktu między Izraelem a Hezbullahem, UNESCO przyznało 34 obiektom w Libanie – w tym Tyrowi i zamkowi Beaufort – status „tymczasowej wzmocnionej ochrony”. W kwietniu bieżącego roku lista ta została rozszerzona o kolejne 39 libańskich lokacji.
Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Oświaty, Nauki i Kultury (UNESCO) jasno wówczas zastrzegła, że niedostosowanie się do rygorystycznych klauzul ochronnych i atakowanie tych rejonów będzie traktowane jako „poważne naruszenie” Konwencji Haskiej z 1954 roku. W praktyce oznacza to, że niszczenie wspomnianych zabytków przez izraelską armię może stać się w przyszłości realną podstawą do ścigania winnych przed międzynarodowymi trybunałami karnymi.
