Starcie USA i Iranu w ONZ: Teheran wiceprzewodniczącym konferencji NPT
Stany Zjednoczone i Iran weszły w poniedziałek w ostry spór na forum ONZ w związku z wyborem Teheranu na jednego z wiceprzewodniczących konferencji przeglądowej Układu o nierozprzestrzenianiu broni jądrowej (NPT). Christopher Yeaw, asystent sekretarza w amerykańskim Biurze Kontroli Zbrojeń, nazwał tę decyzję „zniewagą” dla wiarygodności traktatu i „zawstydzającym” incydentem. Teheran został nominowany na to stanowisko przez Grupę Państw Niezaangażowanych, co ogłosił przewodniczący konferencji, ambasador Wietnamu Do Hung Viet.
Amerykańska delegacja argumentowała, że Iran od lat wykazuje pogardę dla zobowiązań wynikających z NPT i odmawia współpracy z Międzynarodową Agencją Energii Atomowej (MAEA) w celu wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego programu nuklearnego. W odpowiedzi Reza Najafi, ambasador Iranu przy MAEA, odrzucił te oskarżenia jako bezpodstawne i motywowane politycznie, zarzucając USA hipokryzję jako jedynemu państwu, które użyło broni jądrowej i stale modernizuje swój arsenał.
Kwestia nuklearna w centrum dwumiesięcznej wojny
Spór w Nowym Jorku wybuchł w momencie, gdy konflikt zbrojny między Iranem a koalicją USA-Izrael wkroczył w trzeci miesiąc. Kwestia potencjału atomowego Teheranu pozostaje główną osią sporu, a prezydent Donald Trump powtórzył w niedzielę, że Iran nigdy nie otrzyma zgody na posiadanie broni jądrowej.
Stanowisko Iranu: Teheran domaga się uznania prawa do wzbogacania uranu, twierdząc, że program służy wyłącznie celom pokojowym.
Ocena wywiadu: MAEA oraz amerykańskie służby wywiadowcze oceniają, że Iran prowadził program zbrojeń jądrowych do 2003 roku, kiedy to został on oficjalnie zamknięty.
Propozycja pokojowa: W poniedziałek źródła irańskie ujawniły nową propozycję zakończenia konfliktu, która zakłada odłożenie rozmów o programie nuklearnym do czasu ustania walk i rozwiązania sporów o żeglugę w Zatoce.
„Czerwone linie” administracji Trumpa
Podczas gdy w ONZ trwała debata, prezydent Trump spotkał się w poniedziałek ze swoimi doradcami ds. bezpieczeństwa narodowego, aby omówić dalszy przebieg działań wojennych. Rzeczniczka Białego Domu, Karoline Leavitt, podkreśliła, że „czerwone linie prezydenta w stosunku do Iranu zostały nakreślone bardzo wyraźnie”.
Administracja USA odrzuca irańską próbę rozdzielenia kwestii zakończenia wojny od inspekcji nuklearnych, uznając to za próbę zyskania na czasie w celu dalszego wzbogacania paliwa jądrowego. Impas ten bezpośrednio przekłada się na brak stabilności w cieśninie Ormuz, gdzie irańskie siły utrzymują kontrolę nad ruchem tankowców, co w kwietniu 2026 roku nadal destabilizuje światowe rynki energii.
