Raport ONZ: 21 egzekucji i 4 000 aresztowań w Iranie od początku wojny

Wysoki Komisarz ONZ ds. Praw Człowieka poinformował w środę, że od czasu wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie pod koniec lutego 2026 roku, władze w Teheranie przeprowadziły egzekucje na co najmniej 21 osobach. Według biura OHCHR, dziewięć z tych osób stracono w związku ze styczniowymi protestami antyrządowymi, dziesięć za domniemaną przynależność do grup opozycyjnych, a dwie pod zarzutem szpiegostwa. Ponadto szacuje się, że ponad 4 000 osób zostało aresztowanych pod zarzutem zagrożenia bezpieczeństwa narodowego.

Szef ONZ ds. praw człowieka, Volker Turk, wyraził głębokie zaniepokojenie brutalnymi metodami stosowanymi przez władze, w tym wymuszonymi zeznaniami, torturami oraz przetrzymywaniem więźniów w nieznanych lokalizacjach. Raport wskazuje, że wśród osób wywiezionych w niewiadomym kierunku znajduje się m.in. znana prawniczka Nasrin Sotoudeh, laureatka Nagrody im. Sacharowa.

Warunki w więzieniach i represje wobec zatrzymanych
Sytuacja w irańskich zakładach karnych została określona jako „katastrofalna”. Raport ONZ szczegółowo opisuje naruszenia, do których dochodzi w cieniu działań wojennych:

Przemoc w zakładach karnych: 18 marca w więzieniu w Czabaharze siły bezpieczeństwa zabiły co najmniej pięciu więźniów i raniły 21 innych podczas protestu przeciwko wstrzymaniu dystrybucji żywności.

Braki podstawowych środków: Więźniowie cierpią z powodu przeludnienia oraz dotkliwego braku wody, jedzenia, leków i podstawowej higieny.

Nierzetelne procesy: Wyroki, w tym kary śmierci, zapadają często w trybie przyspieszonym i opierają się na wymuszonych zeznaniach, które nierzadko są emitowane w państwowej telewizji.

Cyfrowe odcięcie: Rekordowa blokada internetu
Równolegle z fizycznymi represjami, Iran wprowadził jedną z najdłuższych w historii blokad dostępu do sieci. Według danych ONZ, internet w kraju pozostaje niemal całkowicie wyłączony od 61 dni.

Volker Turk podkreślił, że blokada ta nie tylko ucisza niezależne głosy, ale zadaje ogromne straty społeczne i gospodarcze, pogarszając i tak już dramatyczną sytuację humanitarną w kraju. ONZ wezwała Teheran do natychmiastowego wstrzymania egzekucji, ogłoszenia moratorium na karę śmierci oraz zwolnienia osób arbitralnie zatrzymanych. Organizacja przypomniała, że nawet w stanie wojny i przy powoływaniu się na bezpieczeństwo państwa, ograniczanie praw człowieka musi być proporcjonalne i ściśle konieczne, co w kwietniu 2026 roku w Iranie nie ma miejsca.