Finał wizyty Trumpa w Chinach: Prywatne rozmowy z Xi Jinpingiem i próby zakończenia wojny w Iranie
Prezydent USA Donald Trump zakończył w piątek swoją trzydniową wizytę państwową w Pekinie. Ostatnim punktem programu było prywatne spotkanie, robocza herbata oraz zamknięty dla mediów lunch z chińskim liderem Xi Jinpingiem w strzeżonej rezydencji Zhongnanhai. Rozmowy zdominowały kwestie wojny z Iranem, bezpieczeństwa morskiego oraz bilateralnych umów handlowych.
Wojna w Iranie i blokada cieśniny Ormuz
Amerykańska administracja dąży do wykorzystania wpływów gospodarczych Chin, które są największym odbiorcą irańskiej ropy, by zmusić Teheran do ustępstw.
Presja na Iran: Donald Trump oświadczył, że Xi Jinping wyraził chęć pomocy w negocjacjach mających na celu zakończenie konfliktu oraz ponowne otwarcie cieśniny Ormuz, która pozostaje zablokowana przez Iran. Xi zapewnił również, że Chiny nie będą dostarczać Teheranowi sprzętu wojskowego.
Kwestia uranu: Trump ujawnił, że rozmowy z Iranem utknęły w martwym punkcie z powodu tzw. „nuklearnego pyłu”. Teheran miał początkowo zgodzić się na wywiezienie przez USA setek kilogramów wzbogaconego uranu zakopanego pod zniszczonymi w nalotach obiektami, po czym wycofał się z tej deklaracji. Według Trumpa, tylko USA i Chiny dysponują technologią zdolną do bezpiecznego usunięcia tego surowca z głębi ziemi.
Stanowisko Chin: Chińskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych wezwało do jak najszybszego otwarcia szlaków żeglugowych i dyplomatycznego rozwiązania uwzględniającego obawy wszystkich stron. Zamiast bezpośredniego poparcia żądań USA, Pekin promował cztero-punktowy plan pokojowy Xi Jinpinga, oparty na poszanowaniu suwerenności.
Napięcia wokół Tajwanu
Mimo oficjalnych uprzejmości i „różowych” deklaracji Trumpa o świetnych relacjach, przywódcy zderzyli się w kwestii geopolitycznego punktu zapalnego:
Ostrzeżenie Xi: Chiński lider stanowczo ostrzegł Trumpa, że rozbieżności w sprawie Tajwanu mogą doprowadzić do bezpośredniego starcia militarnego między mocarstwami.
Reakcja USA: Sekretarz Stanu Marco Rubio skontrował te słowa, oświadczając w wywiadzie dla NBC, że siłowe przejęcie Tajwanu przez Chiny byłoby „potwornym błędem”. Przypomniano, że administracja Trumpa zatwierdziła w grudniu pakiet uzbrojenia dla Tajwanu o wartości 11 miliardów dolarów, choć dostawy nie zostały jeszcze zrealizowane.
„Fantastyczne umowy handlowe” i propozycja zakupu ropy
Biały Dom nie przedstawił jeszcze szczegółów podpisanych porozumień, jednak Trump ogłosił sukces gospodarczy:
Amerykańska ropa dla Chin: Trump zasugerował przełomowy plan, zgodnie z którym Chiny – w obliczu kryzysu energetycznego – miałyby zacząć kupować ropę naftową bezpośrednio z USA (z Teksasu, Luizjany i Alaski). Eksport ten zamarł po wojnie celnej z 2025 roku.
Rolnictwo i lotnictwo: Potwierdzono zawarcie umów na zakup amerykańskich samolotów pasażerskich oraz soi. Amerykańscy farmerzy liczą, że Pekin dokupi dodatkowe 8 milionów ton metrycznych soi, po tym jak w październiku ubiegłego roku zobowiązał się do zakupu 12 milionów ton.
Sektor finansowy: Trump lobbował u Xi za otwarciem chińskiego rynku dla amerykańskich kart płatniczych Visa i Mastercard, które dotychczas były blokowane na rzecz lokalnych aplikacji instant-pay.
Nietypowe zachowanie Trumpa i gesty dyplomatyczne
Obserwatorzy zwrócili uwagę na wyjątkową powściągliwość amerykańskiego prezydenta, który w obecności Xi Jinpinga unikał odpowiadania na pytania dziennikarzy i drastycznie ograniczył aktywność w mediach społecznościowych.
Podczas 10-minutowego spaceru po ogrodach Zhongnanhai, Trump zachwycał się tamtejszą roślinnością, co skłoniło Xi do obietnicy przesłania prezydentowi nasion chińskich róż. Ma to pomóc w odnowieniu otoczenia Ogrodu Różanego przy Białym Domu, który Trump przekształcił w ubiegłym roku.
W oficjalnych rozmowach wzięli udział m.in. Marco Rubio (Sekretarz Stanu), Pete Hegseth (Sekretarz Obrony) ze strony USA oraz Wang Yi (Minister Spraw Zagranicznych) ze strony Chin. Strona amerykańska podniosła również temat uwolnienia 78-letniego Jimmy’ego Lai, prodemokratycznego aktywisty odsiadującego wyrok 20 lat więzienia w Hongkongu.
