Śledztwo w USA wokół fundacji pomocowej dla Strefy Gazy wspieranej przez administrację Trumpa
Wewnętrzny organ nadzorczy Departamentu Stanu USA wszczął oficjalne śledztwo w sprawie działalności nieistniejącej już Fundacji Humanitarnej Gazy (Gaza Humanitarian Foundation – GHF). Dochodzenie dotyczy sposobu, w jaki organizacja ta wydała miliony dolarów z funduszy ratunkowych przeznaczonych na pomoc humanitarną w palestyńskiej enklawie – poinformował brytyjski dziennik „Financial Times”.
Dochodzenie prowadzone przez Biuro Inspektora Generalnego (OIG) Departamentu Stanu koncentruje się przede wszystkim wokół grantu o wartości 30 milionów dolarów, który przyznano GHF w czerwcu 2025 roku. Fundacja ta została powołana do życia przy bezpośrednim wsparciu administracji prezydenta Donalda Trumpa oraz rządu Izraela. W założeniach miała stanowić alternatywny mechanizm dystrybucji dóbr w Strefie Gazy, którego celem było całkowite zmarginalizowanie i odsunięcie od procesów pomocowych agencji działających pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Zarzuty o zawyżone ceny i brak transparentności
Zgodnie z raportem „Financial Times”, śledczy szczegółowo analizują, w jaki sposób środki finansowe były alokowane i wydatkowane. Pod lupę wzięto m.in. źródła pochodzenia pieniędzy, a także mechanizmy wyceny żywności i usług logistycznych, które GHF zamawiała u prywatnych przedsiębiorców i podwykonawców.
Źródła zbliżone do sprawy ujawniły, że GHF opłacała transport oraz dostawy jedzenia z funduszy Departamentu Stanu, przy czym jedno ze źródeł twierdzi, że organizacja płaciła za żywność stawki rażąco wyższe niż te, które odnotowywano podczas wcześniejszych amerykańskich operacji pomocowych w tym regionie. Rzecznik GHF oświadczył, że fundacja nic nie wie o rzekomym dochodzeniu i bronił procedur przetargowych, twierdząc, że większość artykułów spożywczych kupowano lokalnie po rozsądnych cenach. Przyznał jednak, że koszty transportu były wyjątkowo wysokie ze względu na skrajnie trudne realia pracy w strefie aktywnego konfliktu zbrojnego.
Biuro Inspektora Generalnego odmówiło oficjalnego potwierdzenia lub zaprzeczenia doniesieniom o śledztwie, zaznaczając jedynie, że na początku tego roku uruchomiło kompleksowy audyt amerykańskich programów wsparcia żywnościowego w Strefie Gazy oraz na okupowanym Zachodnim Brzegu.
Kontrowersje, dymisje i tragiczny bilans operacji
Fundacja GHF budziła ogromne kontrowersje od samego momentu swojego debiutu w maju 2025 roku. Główne zarzuty dotyczyły całkowicie nieprzejrzystej struktury finansowania oraz faktu, że organizacja w miejscach dystrybucji żywności opierała się na usługach prywatnych firm wojskowych i najemników. Krytyka międzynarodowa wokół izraelskiej blokady i drastycznego pogorszenia sytuacji humanitarnej była tak silna, że dyrektor wykonawczy fundacji oraz jego zastępca podali się do dymisji jeszcze przed oficjalnym rozpoczęciem operacji terenowych.
Co więcej, „Financial Times” przypomina o tragicznym kontekście działalności GHF. Według palestyńskich resortów zdrowia w Strefie Gazy, około 1000 Palestyńczyków zginęło od izraelskiego ognia podczas prób zdobycia żywności w pobliżu punktów dystrybucyjnych zarządzanych przez tę fundację. W tym samym czasie agencje ONZ alarmowały o widmie katastrofalnego głodu paraliżującego całe terytorium enklawy.
Z raportu wynika również, że sami amerykańscy urzędnicy w prywatnych rozmowach wyrażali głębokie zdziwienie metodami działania GHF. Zaskoczenie budził fakt, że administracja Donalda Trumpa zdecydowała się na całkowite zwolnienie tej konkretnej fundacji z szeregu restrykcyjnych wymogów nadzorczych i audytowych, które w standardowych warunkach są bezwzględnie nakładane na organizacje humanitarne finansowane z pieniędzy amerykańskich podatników. Senatorowie z Partii Demokratycznej już w tamtym okresie domagali się oficjalnych wyjaśnień od sekretarza stanu Marco Rubio w sprawie mechanizmów zatwierdzania tych funduszy. Organizacja ostatecznie zawiesiła swoją działalność w październiku 2025 roku, tłumacząc to całkowitym wyczerpaniem budżetu. Przedstawiciele GHF twierdzili, że zdołali wydać w Strefie Gazy ponad 187 milionów posiłków – liczba ta jest jednak oficjalnie kwestionowana przez część izraelskich urzędników.
