USA ogłaszają sukces, Iran studzi nastroje. Czy wojna na Bliskim Wschodzie naprawdę dobiega końca?

Prezydent USA Donald Trump oraz Sekretarz Stanu Marco Rubio optymistycznie oceniają przebieg negocjacji z Teheranem. Podczas gdy Trump zapowiada, że porozumienie może zostać osiągnięte „w ciągu najbliższego weekendu”, Rubio ogłosił przed komisją spraw zagranicznych Kongresu, że „wojna z Iranem dobiegła końca”. Narracja Waszyngtonu zderza się jednak z twardym oporem ze strony irańskich przywódców, a sytuację na miejscu dodatkowo komplikują nieustające ataki i wymiana ognia.

Według Rubio, USA odniosły pełne zwycięstwo militarne, a operacja Epic Fury została formalnie zakończona. Amerykański sekretarz stanu zdefiniował wygraną poprzez realizację konkretnych celów strategicznych:

„Zdefiniowaliśmy zwycięstwo jako zniszczenie irańskiej bazy przemysłu obronnego, drastyczne ograniczenie liczby posiadanych przez nich wyrzutni rakietowych oraz znaczną redukcję ich zapasów dronów. Osiągnęliśmy to wszystko, niszcząc dodatkowo to, co pozostało z ich sił powietrznych, i całkowicie likwidując ich konwencjonalną marynarkę wojenną”.

Politycy Partii Demokratycznej natychmiast zarzucili administracji Trumpa zaklinanie rzeczywistości, podkreślając, że zmiana nazwy operacji wojskowej nie oznacza realnego bezpieczeństwa dla amerykańskich żołnierzy, a kluczowa dla globalnego handlu cieśnina Ormuz wciąż pozostaje zamknięta.

Semantyka rozejmu w cieniu rakiet
Chociaż formalne zawieszenie broni między USA a Iranem obowiązuje od początku kwietnia (a w Libanie od połowy kwietnia), definicja „pokoju” na Bliskim Wschodzie pozostaje przedmiotem skrajnie różnych interpretacji.

W ciągu ostatniej nocy siły USA zestrzeliły irańskie drony i uderzyły w stację kontroli naziemnej w Iranie, podczas gdy Teheran przeprowadził zmasowane ataki na sąsiadów z Zatoki Perskiej. W wyniku uderzenia na lotnisko w Kuwejcie zginęła jedna osoba, a 63 zostały ranne. Ataki odnotowano również w Bahrajnie – oba te kraje goszczą u siebie kluczowe bazy wojskowe USA. Prezydent Trump zbagatelizował jednak te incydenty, komentując specyfikę Bliskiego Wschodu w swoim stylu:

„W tamtej części świata zawieszenie broni oznacza po prostu, że strzelasz w nieco bardziej umiarkowany sposób. Uderzyliśmy ich bardzo mocno poprzedniej nocy, a także minionej. Kiedy mi to wyjaśniono, powiedziałem: w porządku”.

Równolegle Waszyngton podjął bezprecedensowy krok, nawiązując bezpośredni kontakt z Hezbullahem. Trump oświadczył, że chce odseparować rozmowy z Iranem od negocjacji w Libanie. Poinformował, że w środę obie strony (Izrael i Hezbollah) wstępnie zgodziły się na wstrzymanie ognia, by sprawdzić trwałość nowego porozumienia.

Stanowisko Iranu: „Brak namacalnego postępu”
Zupełnie inaczej sytuację widzi Teheran. Irański Minister Spraw Zagranicznych, Abbas Araghchi, potwierdził wprawdzie, że kanały komunikacji z Waszyngtonem pozostają otwarte, jednak kategorycznie stwierdził, że w rozmowach „nie osiągnięto dotychczas żadnego namacalnego postępu”.

Kością niezgody są twarde warunki stawiane przez USA oraz irańskie żądania finansowe:

Żądania USA: Waszyngton domaga się, aby Iran przekazał cały swój zapas wysoko wzbogaconego uranu (bliskiego stopnia wojskowego), drastycznie ograniczył program nuklearny i natychmiast otworzył cieśninę Ormuz dla międzynarodowej żeglugi.

Warunki Iranu: Teheran kategorycznie odrzuca sugestie Trumpa o zniszczeniu zapasów uranu i domaga się natychmiastowego odblokowania 12 miliardów dolarów w zamrożonych aktywach przed przystąpieniem do jakichkolwiek wiążących rozmów o swoim programie jądrowym.

W czwartek głos zabrał również Najwyższy Przywódca Iranu, Modżtaba Chamenei. W orędziu odczytanym podczas uroczystości rocznicowych upamiętniających założyciela Republiki Islamskiej, Ruhollaha Chomejniego, Chamenei wezwał naród do absolutnej jedności. Oświadczył, że wrogowie Iranu ponieśli klęskę na polu bitwy, dlatego teraz próbują siać wewnętrzne podziały i łamać ducha oporu Irańczyków. Jakikolwiek przejaw pesymizmu czy frustracji w społeczeństwie nazwał „bezpośrednią pomocą dla wroga”.