USA i Iran zgadzają się na wstrzymanie ataków – rozmowy kryzysowe w Doha jeszcze w tym tygodniu

Stany Zjednoczone oraz Iran osiągnęły porozumienie w sprawie natychmiastowego wstrzymania wzajemnych uderzeń militarnych. Informację tę, powołując się na wysokiego rangą urzędnika amerykańskiej administracji, podał w niedzielę wieczorem portal Axios. Decyzja o deeskalacji zapadła w krytycznym momencie, zaledwie kilkanaście godzin po serii zmasowanych ataków rakietowych i dronowych w rejonie Zatoki Perskiej.

Zgodnie z doniesieniami medialnymi, obie strony planują wznowienie bezpośrednich rozmów już w najbliższy wtorek w stolicy Kataru, Doha. Głównym tematem pilnego spotkania ma być rozwiązanie narastającego sporu wokół Cieśniny Ormuz – kluczowego globalnego korytarza transportowego, przez który realizowane są strategiczne dostawy ropy naftowej.

Bojkot niedzielnych rozmów technicznych przez Teheran
Ogłoszenie porozumienia o wstrzymaniu ognia nastąpiło po nagłym kryzysie dyplomatycznym, do którego doszło w niedzielę rano. Strona irańska zbojkotowała zaplanowane na ten dzień rozmowy techniczne. Przedstawiciel Biura ds. Zachowania i Publikacji Dzieł Najwyższego Przywódcy Iranu, Mehdi Fazaeili, wyjaśnił powody tej decyzji na antenie państwowej telewizji.

Jako oficjalne przyczyny zerwania niedzielnego panelu Teheran wskazał ostatnie ataki militarne na swoje terytorium oraz niewywiązanie się przez Waszyngton z zapisów dotychczasowego memorandum intencji.

Fazaeili sprecyzował zarzuty wobec USA, wskazując na kwestie finansowe:

„Jednym z powodów jest konieczność weryfikacji, czy faktycznie uzyskaliśmy dostęp do naszych odmrożonych funduszy. Jeśli tego dostępu nie ma, oznacza to, że fundamentalny warunek porozumienia nie został spełniony”.

Szansa na uratowanie procesu pokojowego
Zaplanowane na wtorek spotkanie w Katarze pod egidą tamtejszych mediatorów ma kluczowe znaczenie dla powodzenia szerokich negocjacji pokojowych na Bliskim Wschodzie. Choć wcześniejsze memoranda stały pod znakiem zapytania z powodu wzajemnej nieufności i oskarżeń o niedotrzymywanie zobowiązań finansowych, nagła zgoda na zawieszenie broni daje dyplomatom nową szansę na wypracowanie trwałych rozwiązań i zabezpieczenie wolnego handlu w regionie.