Turecki region przygraniczny odczuwa gospodarcze skutki kryzysu w Iranie
Miasto Van we wschodniej Turcji, które od lat stanowiło „bezpieczną przystań” i główne centrum handlowe dla irańskich turystów, zmaga się obecnie z głęboką recesją. Upadek gospodarczy Iranu, drastyczna dewaluacja riala oraz brutalne stłumienie protestów w styczniu 2026 roku niemal całkowicie zatrzymały przepływ gości przez granicę.
Turcja dzieli z Iranem 550 kilometrów granicy, z czego 300 km przypada na prowincję Van. Przejście graniczne Kapikoy, oddalone o zaledwie 90 minut jazdy od stolicy regionu, było dotychczas tętniącą życiem bramą dla tysięcy Irańczyków szukających swobody, zakupów i rozrywki.
Puste hotele i brak klasy średniej
Tradycyjnie turyści z Iranu stanowili filar lokalnej gospodarki, zapełniając hotele, bary i sklepy odzieżowe. Obecnie sytuacja jest dramatyczna:
Obłożenie hoteli: Emre Deger, szef stowarzyszenia profesjonalistów turystyki w Van, informuje, że hotele, które zazwyczaj zimą miały 30% obłożenia, obecnie stoją puste lub osiągają maksymalnie 10% wydajności.
Internetowi uchodźcy: Podczas niedawnego wyłączenia Internetu w Iranie (blackout), nieliczni przyjezdni przekraczali granicę wyłącznie po to, by uzyskać dostęp do sieci.
Upadek siły nabywczej: Irańska waluta stała się bezwartościowa. Irańska emigrantka pracująca w Van zauważa, że to, co dwa lata temu kosztowało 10 mln riali, dziś wymaga 50 mln. „W Iranie nie ma już klasy średniej. Wszyscy jesteśmy na samym dnie” – dodaje.
Sankcje i niedokończone inwestycje
Wiceprezes izby handlowej w Van, Fevzi Celiktas, podkreśla, że położenie geograficzne regionu stało się jego największym przekleństwem. Sąsiedztwo z takimi krajami jak Irak, Syria czy objęty sankcjami Iran, blokuje rozwój i odstrasza inwestorów.
Sytuację pogarsza stan lokalnej infrastruktury. Przykładem jest obwodnica Van, której budowa trwa od 18 lat i stała się lokalnym symbolem niespełnionych obietnic. Celiktas zaznacza, że Turcja nie może „wymienić sąsiada na Niemcy czy Francję”, dlatego konieczne jest wypracowanie porozumień, które pozwolą na handel mimo międzynarodowych restrykcji.
