Przełom w walce z dengą: Indyjska szczepionka DengiAll wkracza w ostatnią fazę testów klinicznych
Indyjska firma Panacea Biotec rozpoczęła decydującą, trzecią fazę badań klinicznych nad preparatem DengiAll – jedną z pierwszych na świecie jednodawkowych szczepionek przeciwko dendze. Projekt, rozwijany od niemal 15 lat, zyskał na znaczeniu w obliczu gwałtownego wzrostu zachorowań na świecie, napędzanego przez rosnące temperatury i gęstą zabudowę miejską. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) szacuje, że zagrożona infekcją jest niemal połowa populacji globu, a roczna liczba zakażeń sięga od 100 do 400 milionów. W samych Indiach od 2021 roku odnotowano ponad milion przypadków i co najmniej 1500 zgonów, co czyni chorobę zjawiskiem hiperendemicznym.
Szczegóły badań i innowacyjność preparatu
Badanie fazy III, nadzorowane przez Indyjską Radę Badań Medycznych (ICMR), obejmuje ponad 10 000 wolontariuszy w całym kraju. DengiAll wyróżnia się na tle istniejących rozwiązań przede wszystkim schematem dawkowania. Podczas gdy rekomendowana obecnie przez WHO szczepionka Qdenga (produkcji japońskiej firmy Takeda) wymaga podania dwóch dawek w odstępie trzech miesięcy, indyjski kandydat ma zapewniać ochronę po jednym zastrzyku.
Zastosowanie: Szczepionka jest przeznaczona dla osób w wieku od 1 do 60 lat i ma oferować długoterminową odporność.
Technologia: Preparat oparto na szczepie tetrawalentnym opracowanym pierwotnie przez amerykańskie Narodowe Instytuty Zdrowia (NIH), jednak Panacea Biotec opracowała własną formułę i opatentowała proces produkcji.
Wyzwania naukowe: Największą trudnością w tworzeniu szczepionki przeciwko dendze jest konieczność wywołania odporności na wszystkie cztery serotypy wirusa jednocześnie; odporność na jeden szczep nie chroni przed innymi, a wtórne infekcje innym wariantem są zazwyczaj znacznie cięższe.
Wpływ zmian klimatu i perspektywy rynkowe
Eksperci, w tym wirusolog Shahid Jameel z Uniwersytetu Oksfordzkiego, ostrzegają, że przy obecnych trendach klimatycznych zapadalność na dengę może wzrosnąć o 50–75% do 2050 roku. Wyższe temperatury i nieregularne opady tworzą idealne warunki do rozmnażania się komarów z rodzaju Aedes, które przenoszą wirusa. Szczególnie narażone są dzieci, u których częściej dochodzi do niebezpiecznej gorączki krwotocznej oraz wstrząsu.
Jeśli wyniki trwających testów okażą się pomyślne, DengiAll może trafić do powszechnego użytku już w 2027 roku. Byłaby to pierwsza szczepionka przeciwko dendze licencjonowana w Indiach. Sukces indyjskiego preparatu jest kluczowy dla krajów o niskich i średnich dochodach, ponieważ masowa produkcja lokalna pozwoli na znaczące obniżenie kosztów i ułatwi szeroko zakrojone akcje szczepień w regionach, gdzie systemy opieki zdrowotnej są regularnie paraliżowane przez sezonowe epidemie.
