Ambasador przy ONZ ostrzega: Izrael główną przeszkodą dla stabilizacji nowej Syrii

Izrael stanowi obecnie największe zagrożenie dla procesu stabilizacyjnego w Syrii – oświadczył stały przedstawiciel tego kraju przy ONZ, Ibrahim Olabi, podczas niedzielnego posiedzenia Rady Bezpieczeństwa w Nowym Jorku. Syryjski dyplomata oskarżył premiera Izraela Binjamina Netanjahu o celowe torpedowanie wynegocjowanego pod egidą USA porozumienia pokojowego z Iranem.

Olabi przypomniał, że dokładnie w tym samym dniu, w którym Waszyngton i Teheran ogłosiły podpisanie historycznego memorandum o deeskalacji, Netanjahu publicznie zadeklarował, iż siły izraelskie nie wycofają się z nowo zajętych terytoriów wewnątrz Syrii.

„To oświadczenie wprost dowodzi, że Izrael jest główną przeszkodą dla stabilności. Podczas gdy Syria wybiera mądrość i dyplomację, Tel Awiw rażąco narusza prawo międzynarodowe i rezolucje Rady Bezpieczeństwa” – podkreślił Olabi.

Raport ONZ: Sukcesy i kruchość syryjskiej transformacji
Zastępca specjalnego wysłannika ONZ ds. Syrii, Claudio Cordone, ocenił, że trwający proces transformacji politycznej po upadku reżimu Baszara al-Asada w grudniu 2024 roku znajduje się w „krytycznej fazie”, gdzie ogromne szanse na rozwój współistnieją z permanentnym ryzykiem.

Cordone potwierdził, że wojska izraelskie niemal codziennie naruszają umowę o rozdzieleniu sił z 1974 roku, dokonując rajadów w południowej Syrii i zatrzymując syryjskich cywilów. Zauważył jednocześnie, że Damaszek wykazuje się ogromną powściągliwością i sygnalizuje otwartość na wypracowanie trwałych porozumień granicznych, o ile Izrael uszanuje syryjską suwerenność.

Pięć filarów odbudowy państwa
Ambasador Ibrahim Olabi przedstawił przed Radą Bezpieczeństwa szczegółowy raport z postępów, jakie nowe władze w Damaszku poczyniły w pięciu kluczowych obszarach:

Rozliczenie z przeszłością i sprawiedliwość: W rządowych obozach zatrzymania przebywa obecnie 5989 osób powiązanych z dawnym aparatem władzy Asada (w tym kilkudziesięciu wysokich rangą oficerów), którzy oczekują na procesy przed sądami sprawiedliwości okresu przejściowego. Ponadto wdrażana jest ustawa obejmująca ściganiem wszystkich sprawców zbrodni wojennych, nie tylko tych powiązanych z reżimem.

Prawa mniejszości: Implementacja dekretu prezydenckiego nr 13 otworzyła legalną ścieżkę do uzyskania pełnego obywatelstwa syryjskiego dla kwalifikujących się Kurdów.

Powrót uchodźców: Od momentu obalenia dyktatury do domów dobrowolnie powróciło już ponad 1,6 miliona uchodźców z zagranicy oraz blisko 2 miliony osób przesiedlonych wewnętrznie. Rząd realizuje strategię „Bez obozów, bez namiotów”, stawiając na stałą infrastrukturę mieszkalną.

Partnerstwo gospodarcze: Damaszek przyciąga zagraniczny kapitał, czego przykładem są nowe umowy w sektorze energetycznym z międzynarodowymi gigantami, m.in. z amerykańskim koncernem ConocoPhillips.

Walka z terroryzmem: Siły rządowe i zintegrowane z nimi cztery brygady Syryjskich Sił Demokratycznych (SDF) prowadzą nieustanne operacje przeciwko niedobitkom Daesh oraz transgranicznemu przemytowi broni. Ponadto Syria oficjalnie dołączyła w tym miesiącu do globalnej koalicji przeciwko handlowi ludźmi.

Ból przeszłości i wyzwania humanitarne
Podczas obrad Rady Bezpieczeństwa przypomniano o potwornych zbrodniach ery wojny domowej. Olabi odniósł się do głośnej sprawy Ranii Al-Abbasi – stomatolożki i byłej mistrzyni Syrii w szachach, która zaginęła 13 lat temu wraz z mężem i szóstką dzieci. W tym miesiącu oficjalnie potwierdzono, że cała rodzina została zamordowana przez bojówki lojalne wobec Asada. „Niejasność co do ich losu się skończyła, ale odpowiedzialność za odkrycie pełnej prawdy i wymierzenie sprawiedliwości pozostaje nienaruszona” – zapewnił ambasador.

Z kolei Indrika Ratwatte, reprezentujący biuro ds. pomocy humanitarnej ONZ, przypomniał, że mimo postępów sytuacja w kraju wciąż jest trudna. Niedawne powodzie wzdłuż Eufratu dotknęły ponad 17 tysięcy osób, a w regionach Quneitra i Sweida wciąż brakuje podstawowych środków do życia. Dodatkowo, globalny apel ONZ o wsparcie humanitarne dla Syrii w kwocie 2,92 miliarda dolarów jest na półrocze sfinansowany zaledwie w 20 procentach, co wymaga pilnej mobilizacji międzynarodowych donatorów.