Węgry blokują 20. pakiet sankcji UE wobec Rosji: spór o rurociąg „Przyjaźń”

Premier Węgier Viktor Orban oraz minister spraw zagranicznych Peter Szijjarto zapowiedzieli w niedzielę, że Budapeszt zablokuje najnowszy, 20. pakiet sankcji Unii Europejskiej przeciwko Rosji. Decyzja ta jest bezpośrednią reakcją na wstrzymanie przez Ukrainę tranzytu rosyjskiej ropy rurociągiem „Przyjaźń” (Druzhba), który zasila rafinerie na Węgrzech i Słowacji. Kijów utrzymuje, że infrastruktura została uszkodzona 27 stycznia w wyniku rosyjskich ostrzałów, jednak Budapeszt interpretuje tę sytuację jako formę nacisku politycznego i żąda natychmiastowego przywrócenia dostaw jako warunku dalszej współpracy w ramach UE.

Nowe restrykcje i unijny mechanizm antyrepresyjny
Proponowany przez Komisję Europejską 20. pakiet sankcji ma uderzyć w kluczowe sektory rosyjskiej gospodarki, w tym bankowość i energetykę. Nowością jest planowane po raz pierwszy użycie „instrumentu przeciw wymuszaniu” (anti-coercion tool). Mechanizm ten ma zakazać eksportu obrabiarek oraz sprzętu radiowego do krajów trzecich, w przypadku których istnieje wysokie ryzyko reeksportu tych technologii do Rosji. Do wejścia w życie nowych obostrzeń wymagana jest jednomyślna zgoda wszystkich 27 państw członkowskich, co daje Węgrom skuteczne narzędzie weta.

Słowacja grozi odcięciem dostaw prądu
W spór włączyła się również Słowacja. Premier Robert Fico zapowiedział w niedzielę wieczorem, że jeśli Kijów nie wznowi przesyłu ropy, Bratysława wstrzyma awaryjne dostawy energii elektrycznej na Ukrainę. Fico podkreślił, że Słowacja nie zamierza ponosić kosztów rezygnacji z tańszego surowca z Rosji pod dyktando prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Decyzja o wstrzymaniu dostaw prądu może zostać formalnie podjęta już w poniedziałek, co w obliczu zniszczonej infrastruktury energetycznej Ukrainy stanowiłoby poważne zagrożenie dla stabilności tamtejszej sieci przesyłowej.

Sytuacja ta pogłębia kryzys wewnątrz Unii Europejskiej, obnażając różnice w priorytetach bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Środkowej a ogólną strategią Brukseli wobec Moskwy. Minister Szijjarto zaznaczył, że Węgry mają prawo do suwerennych decyzji gospodarczych, zwłaszcza gdy alternatywne źródła dostaw ropy wiążą się z drastycznym wzrostem kosztów. Impas w rozmowach może nie tylko opóźnić przyjęcie sankcji, ale także wpłynąć na dalsze pakiety pomocy finansowej i zbrojeniowej dla walczącej Ukrainy.