Szwecja ujawnia nowe warunki więzienne dla nastolatków w ramach radykalnej reformy
Rząd Szwecji przedstawił w czwartek szczegółowe wytyczne dotyczące warunków odbywania kar w nowo powstających zakładach karnych dla nieletnich. Reforma, która wejdzie w życie 1 lipca 2026 roku, obniża wiek odpowiedzialności karnej z 15 do 13 lat w przypadku najpoważniejszych przestępstw, takich jak morderstwa, zamachy bombowe oraz gwałty ze szczególnym okrucieństwem. Minister sprawiedliwości Gunnar Strömmer podkreślił, że zmiany te są odpowiedzią na „sytuację kryzysową” związaną z brutalną działalnością gangów, które masowo rekrutują dzieci poniżej 15. roku życia jako płatnych zabójców, wykorzystując ich dotychczasową nietykalność prawną.
Zgodnie z planem, Służba Więzienna przygotowuje specjalne sekcje w ośmiu istniejących zakładach karnych (m.in. w Kumla, Rosersberg i Sagsjön), które mają być całkowicie odizolowane od dorosłych skazańców. Trzy z tych placówek zostaną otwarte już w lipcu. Dla młodych osadzonych przewidziano łagodniejsze rygory niż dla dorosłych: czas zamknięcia w celi w nocy zostanie skrócony do 11 godzin (zamiast standardowych 14), a każdy skazany będzie miał obowiązek uczestniczenia w zajęciach szkolnych. Placówki zostaną wyposażone w osobne stołówki, sale gimnastyczne, dziedzińce rekreacyjne oraz ambulatoria, aby zapewnić standardy zgodne z konwencją ONZ o prawach dziecka.
Wprowadzenie reformy budzi jednak silne kontrowersje wśród ekspertów i organizacji broniących praw człowieka. Większość z 126 organów konsultacyjnych, w tym policja i same służby więzienne, wyraziła sceptycyzm lub otwarty sprzeciw wobec projektu. Organizacja Bris ostrzega, że osadzanie 13-latków w więzieniach może być kontrproduktywne i zwiększyć wskaźnik recydywy, zamiast go ograniczać. Z kolei związki zawodowe pracowników socjalnych alarmują, że personel więzienny nie posiada odpowiednich kwalifikacji do pracy z tak młodymi osobami, co stawia pod znakiem zapytania jakość procesu resocjalizacji i edukacji w tych placówkach.
Według danych Szwedzkiej Rady ds. Zapobiegania Przestępczości (Brå), liczba przestępstw popełnianych przez osoby poniżej 15. roku życia podwoiła się w ciągu ostatniej dekady. Szacuje się, że w siatkach przestępczych działa obecnie około 1700 osób poniżej 18. roku życia, z czego znaczną część stanowią młodzi chłopcy o imigranckich korzeniach. Nowe przepisy mają obowiązywać tymczasowo przez okres pięciu lat jako program pilotażowy, a ich skuteczność będzie poddawana regularnej ocenie przed ewentualnym wpisaniem ich na stałe do szwedzkiego kodeksu karnego.
