Parlament Europejski zatwierdza 90 mld euro pożyczki dla Ukrainy: Europa przejmuje ciężar finansowy
Parlament Europejski przegłosował w środę przyznanie Ukrainie gigantycznej pożyczki w wysokości 90 miliardów euro. Decyzja ta, poparta stosunkiem głosów 458 do 140, ma na celu zabezpieczenie dwóch trzecich potrzeb finansowych Kijowa w latach 2026–2027. Finansowanie oparto na wspólnym budżecie UE po tym, jak plany wykorzystania zamrożonych aktywów rosyjskiego banku centralnego zostały odłożone na boczny tor. Inicjatywa ta staje się kołem ratunkowym dla ukraińskiej gospodarki w czwartym roku rosyjskiej inwazji, szczególnie w obliczu drastycznych cięć wsparcia ze strony Stanów Zjednoczonych.
Koniec amerykańskiego wsparcia i europejska mobilizacja
Według najnowszego raportu Instytutu Kiel, pomoc wojskowa dla Ukrainy osiągnęła w 2025 roku najniższy poziom od początku wojny. Całkowite wstrzymanie funduszy przez Waszyngton po powrocie Donalda Trumpa do Białego Domu zmusiło Europę do niemal samodzielnego finansowania obronności Kijowa. W 2025 roku sojusznicy przekazali łącznie 36 mld euro na cele militarne, co stanowi spadek o 14% w porównaniu z rokiem poprzednim. Luka po Stanach Zjednoczonych, które w latach 2022–2024 odpowiadały za połowę globalnego wsparcia wojskowego, została częściowo wypełniona przez kraje europejskie, które zwiększyły swoje nakłady o 67% względem średniej z poprzednich lat.
Rosnące dysproporcje w Europie i rola Północy
Instytut Kiel zwraca uwagę na pogłębiające się różnice w zaangażowaniu poszczególnych regionów Europy. Ciężar pomocy spoczywa głównie na barkach państw północnych i zachodnich, które odpowiadają za 95% europejskiego wsparcia militarnego. Kraje skandynawskie i bałtyckie, generujące zaledwie 8% wspólnego PKB darczyńców, zapewniły aż 33% pomocy w 2025 roku. Dla porównania, kraje południowej Europy, mimo posiadania 19% udziału w PKB, przekazały zaledwie 3% całkowitej puli.
Nowe strategie: Program PURL i ukraiński przemysł obronny
W celu złagodzenia skutków odejścia USA od finansowania, NATO uruchomiło program PURL, dzięki któremu europejscy darczyńcy zakupili dla Ukrainy amerykańską broń (m.in. systemy Patriot i HIMARS) o wartości 3,7 mld euro. Równolegle rośnie znaczenie rodzimej produkcji Ukrainy. Choć jej moce produkcyjne wzrosły 35-krotnie od 2022 roku, Kijowowi brakuje środków na pełne wykorzystanie fabryk. W drugiej połowie 2025 roku rekordowe 22% zakupów broni zrealizowano bezpośrednio u ukraińskich producentów dzięki zamówieniom z 11 krajów europejskich, co pozwala nie tylko na dozbrajanie armii, ale i wspieranie lokalnej gospodarki w warunkach wojennych.
