Cieśnina Ormuz ponownie zablokowana. Rozbieżności w rozmowach pokojowych z Iranem
Żegluga przez strategiczną Cieśninę Ormuz została całkowicie wstrzymana w niedzielę. Iran ponownie przejął kontrolę nad kluczowym szlakiem energetycznym świata na zaledwie kilka dni przed wygaśnięciem kruchego zawieszenia broni ze Stanami Zjednoczonymi.
Choć główny irański negocjator Mohammad Baqer Qalibaf oraz prezydent Donald Trump wspominają o postępach w rozmowach, żadna ze stron nie podała konkretów. Qalibaf przyznał, że Teheran i Waszyngton wciąż dzielą ogromne różnice w kwestiach nuklearnych oraz statusu samej cieśniny – dwóch głównych punktów spornych trwającego konfliktu.
Nagły zwrot Teheranu
W sobotę Iran, który wcześniej zapowiadał otwarcie szlaku, zmienił zdanie. Teheran oskarżył Waszyngton o złamanie warunków rozejmu poprzez utrzymywanie blokady morskiej irańskich portów.
Efekty tej decyzji były natychmiastowe:
Wstrzymanie ruchu: Dane z systemów śledzenia statków (MarineTraffic) pokazują, że po północy czasu GMT żaden statek nie wpłynął ani nie opuścił Zatoki Perskiej.
Incydenty zbrojne: Irańskie siły zbrojne zmusiły do odwrotu tankowce płynące pod banderą Botswany i Angoli, oskarżając je o „nieautoryzowany tranzyt”.
Ataki na statki: Dwie jednostki zarejestrowane w Indiach zgłosiły ostrzał podczas próby pokonania cieśniny, co skłoniło Delhi do pilnego wezwania ambasadora Iranu.
Przygotowania w Islamabadzie
W stolicy Pakistanu, która stała się centrum dyplomatycznym pierwszych od dekad bezpośrednich rozmów USA-Iran, trwają przygotowania do kolejnej rundy negocjacji. Hotel Serena, miejsce poprzednich spotkań, został zamknięty dla gości, a w centrum miasta widoczna jest wzmożona obecność policji i wojska.
Stawka jest ogromna. Wojna, która rozpoczęła się 28 lutego 2024 r. od fali nalotów USA i Izraela, trwa już osiem tygodni. Doprowadziła ona do najpoważniejszego w historii szoku na rynku energii, ponieważ przez Cieśninę Ormuz przechodzi normalnie jedna piąta światowych dostaw ropy.
Trump pod presją wyborczą
Donald Trump znajduje się pod narastającą presją wewnętrzną. Wysokie ceny paliw i rosnąca inflacja uderzają w jego notowania przed listopadowymi wyborami do Kongresu. Mimo to prezydent broni blokady irańskich portów i ostrzega przed wznowieniem bombardowań, jeśli trwałe porozumienie nie zostanie osiągnięte do środy.
Aktualne propozycje na stole:
USA: Żądają 20-letniego zawieszenia wszelkiej aktywności nuklearnej Iranu.
Iran: Sugeruje wstrzymanie prac na okres od trzech do pięciu lat.
Obecnie w Zatoce Perskiej uwięzionych pozostaje kilkaset statków i około 20 000 marynarzy, którzy oczekują na bezpieczny przejazd. Irańska Najwyższa Rada Bezpieczeństwa Narodowego zapowiedziała, że otwarcie szlaku nastąpi dopiero po zniesieniu amerykańskiej blokady i wprowadzeniu opłat za ochronę środowiska oraz bezpieczeństwo żeglugi w cieśninie.
