Syria może stać się „eksporterem stabilności” na Bliskim Wschodzie, twierdzi przedstawiciel ONZ
Syria ma szansę przekształcić się z kraju importującego regionalne problemy w ośrodek generujący rzeczywiste rozwiązania i stabilność na Bliskim Wschodzie. Taką opinię wyrazili wysocy rangą urzędnicy ONZ podczas wizyty w Damaszku, mimo narastających obaw humanitarnych w sąsiednim Libanie oraz trwającego konfliktu w Iranie.
Tom Fletcher, podsekretarz generalny ds. humanitarnych, oraz Alexander De Croo, administrator Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP), spotkali się w czwartek, 2 kwietnia 2026 roku, z prezydentem Ahmadem Al-Sharaą. Podczas wizyty ogłoszono historyczne przejście od czystej pomocy humanitarnej ku wspieraniu długofalowego rozwoju kraju.
Powrót uchodźców i odbudowa kraju
Alexander De Croo podkreślił, że Syria znajduje się w punkcie zwrotnym, który pozwala na zmianę strategii pomocowej. Kluczowym czynnikiem jest masowy powrót obywateli:
Skala powrotów: W ubiegłym roku do Syrii wróciło ponad 1,6 miliona osób, decydując się na odbudowę ojczyzny, którą wcześniej opuścili w dramatycznych okolicznościach.
Nowy plan potrzeb: Wizyta zbiegła się z inauguracją tegorocznego Planu Potrzeb Humanitarnych i Reagowania (Humanitarian Needs and Response Plan) dla Syrii.
Szansa na sukces: „Region pilnie potrzebuje historii sukcesu, a Syria może nią zostać, jeśli staniemy po stronie jej mieszkańców” – dodał De Croo.
Zagrożenia: Wojna w Iranie i Libanie
Mimo obiecujących sygnałów z wnętrza Syrii, trwająca od końca lutego wojna koalicji USA-Izrael z Iranem oraz eskalacja w Libanie niweczą miesiące postępów. De Croo szacuje, że konflikt ten może cofnąć rozwój państw arabskich o półtora roku, generując straty rzędu 190 miliardów dolarów i spychając kolejne 4 miliony ludzi w ubóstwo.
Równie dramatyczna sytuacja panuje w Libanie:
Masowe przesiedlenia: Co piąty mieszkaniec Libanu jest obecnie uchodźcą wewnętrznym.
Zagrożenie nową okupacją: Tom Fletcher wyraził głębokie zaniepokojenie groźbą ponownej okupacji południowego Libanu przez Izrael oraz atakami na personel medyczny.
Nowa fala uchodźców: W ciągu ostatnich kilku tygodni granicę z Syrią przekroczyło około 200 000 osób uciekających z Libanu, z czego większość (175 000) to powracający do domów Syryjczycy.
Wyzwania wewnętrzne Syrii
Choć od upadku reżimu Assada w grudniu 2024 roku nastąpił znaczny postęp, sytuacja wciąż jest trudna. Ponad 16 milionów Syryjczyków nadal polega na pomocy humanitarnej. Kluczowym wyzwaniem dla nowych władz pozostaje rozminowywanie terenów oraz usuwanie niewybuchów, co jest niezbędne dla bezpiecznego rolnictwa i odbudowy miast.
Przedstawiciele ONZ podkreślili, że priorytetem jest utrzymanie Syrii z dala od szerokiego kryzysu regionalnego. „Syria ma teraz potencjał, by przestać być importerem problemów, a stać się eksporterem stabilności” – podsumował Fletcher, ostrzegając jednocześnie, że konflikt Izraela z Hezbollahem może potrwać znacznie dłużej niż bezpośrednie starcie z Iranem.
